Categorie: Default, MUZIEK, WERELDMUZIEK

Donderdag 18 Februari 2010 at 4:25 pm

ARIFA BETOVERT HET BIMHUIS MET FASCINERENDE MUZIEK UIT HET MIDDEN OOSTEN

Mehmet Polat foto Hans Speekenbrink Sjahin During foto Hans Speekenbrink Alex Simu foto Hans Speekenbrink

Tekst Rik van Boeckel met foto's van Hans Speekenbrink (klik voor vergroting)

De Turkse ud-virtuoos Mehmet Polat begon Arifa als een muzikaal project waarin hij Turkse en Indiase muziek wilde combineren. Uiteindelijk liep het anders en vond de muziek van Arifa haar inspiratie in traditionele en eigentijdse muzikale vormen van Turkije, Irak, Iran en Centraal-Azië. De in Amsterdam wonende musici van de groep gaven onlangs hun eerste concert in het Bimhuis en deden de betekenis van Arifa (kennis) eer aan. Ze schilderden met melodie en ritme fascinerende muzikale landschappen met instrumenten als de oud, qanun ( een snaarinstrument uit het Midden Oosten), saxofoon, klarinet en percussie-instrumenten als de daf (uit Iran), kanjira (uit India) en cajón.

Osama Abdulrasol foto Hans Speekenbrink Arifa foto Hans Speekenbrink Arifa foto Hans Speekenbrink

Het concert wordt ingezet met Toros, een compositie van Mehmet Polat waarin al snel naast de ud (snaarinstrument uit het Midden Oosten) het sprankelende geluid van de qanun weerklinkt, bespeeld door Osama Abdulrasol. Hij is afkomstig uit Babylon in Irak. De qanun is verwant met de zither, heeft 26 snaren en wordt onder andere gespeeld in Griekenland, Turkije, Iran en Azerbeidzjan.
Het begin van het optreden wordt gekenmerkt door een rustige opbouw waardoor je als toehoorder langzaam in de juiste sfeer komt. Naast ud en qanun weerklinkt de klarinet, bespeeld door Alex Simu uit Roemenië, en verschillende framedrums, bespeeld door de Turks/Nederlandse percussionist Sjahin During. Zoals de bendir (uit Turkije), de ocean drum en de kanjira, een tamboerijn-achtig instrument uit de Zuid-Indiase klassieke muziek. Later zal Sjahin ook de daf uit Iran bespelen, een grote framedrum met schelletjes aan de binnenkant die hij net als de ocean drum tussen zijn knieën houdt. En af en toe udu (een vaastrommel), cajón en darbuka.
In Osama's compositie Askile is er sprake van een knallende ritselende ritmiek. Osama componeerde drie stukken, Mehmet vier en dan zijn er ook nog het door Alex Simu in 12/8 gecomponeerde Istanbul News en Night in Shiraz, een Iraanse traditional, gearrangeerd door Sjahin. Het nummer is ook te horen op het onlangs verschenen CD ‘Afro- Anatolian Tales. Live in Teheran', een prachtig in Iran opgenomen album dat de weerslag is van de samenwerking van Sjahin en Alex Simu met Iraanse musici.

Arifa foto Hans Speekenbrink Arifa foto Hans Speekenbrink Arifa foto Hans Speekenbrink

De muziek van Arifa is soms bijna meditatief, filmisch of als een schildering van oosterse landschappen. Ritme- en tempowisselingen creëren een zinderende spanning net als de soms waanzinnige improvisaties. Sjahin neemt je mee op een ritmische reis. Alex Simu kleurt de sfeer niet alleen met klarinet maar ook met saxofoon en een klein keyboard. En Mehmet zingt zoals in Yar Ali, een Turks lied met een onbekende oorsprong.
Het programma na de pauze begint met Elarouse, een compositie van Osama. "Dit betekent bruid," vertelt hij het publiek. Het is gebaseerd op een waar gebeurd verhaal over een vrouw die aan een ayatollah als geschenk werd gegeven maar het was niet de vrouw die hij wilde, dus werd hij teleurgesteld. In Polat's composities Pesendide en Silk Road worden subtiele stukken afgewisseld met opzwepende ritmiek op de daf en zelfs jazzy tunes op de sax. Er wordt toegewerkt naar een indrukwekkend slot met vernuftige melodisch/ritmische breaks waarna de groep, geïnspireerd door het terechte applaus terugkeert voor de toegift Aza Hip, een meer speelse compositie van Osama, die wordt ingeleid door Sjahin op de daf.

Arifa foto Hans Speekenbrink Arifa foto Hans Speekenbrink Arifa foto Hans Speekenbrink 

Na het optreden praat ik Mehmet Polat over zijn eigen muzikale achtergrond en over Arifa. Mehmet is afkomstig uit Urfa, een oude stad in het Mesopotamische deel van Turkije die al bestond in de tijd van de Soemeriërs. "Ik ben opgegroeid met Turkse volksmuziek en de cultuur van de Alewieten. Mijn doel met Arifa was in eerste instantie het combineren van Turkse muziek met die van India," vertelt hij. "Ik begon met tabla en bansuri, een Indiase bamboefluit. Toen ontmoette ik Sjahin, Alex en Osama. We wilden meer kleur in de muziek brengen en meer hedendaagse elementen, minder traditioneel zoals in Indiase muziek. We wonen hier, kennen de moderne Westerse muziek. Ik heb met het Nederlandse Blazersensemble gespeeld, met Theo Loevendie, Laurens van Rooyen. Osama heeft klassieke gitaar gestudeerd en werkte met het Antwerps Philharmonisch Orkest, Sjahin heeft een achtergrond in de AfroCubaanse muziek en speelt met Tarhana net als Alex Simu, een musicus met een jazzachtergrond."
Het combi concept van Turkse en Indiase muziek is losgelaten, al is de Indiase invloed soms nog wel te horen maar meer verborgen. "Het is hedendaagse muziek met traditionele invloeden uit Turkije, Irak, de Balkan en het Midden Oosten," zegt Mehmet. Zoals de maqqam, een muziekstijl uit het Midden-Oosten. Als ik hem vraag waar het verschil zit tussen zijn eigen composities en die van Osama, zegt hij: "Ik kom van het platteland, uit een gebied dat is omgeven door bergen, Osama komt uit de woestijn." Zo begrijp ik dat hun composities deels een weerspiegeling zijn van de omgeving waarin ze zijn opgegroeid. "Maar we staan niet ver van elkaar af. Ik weet veel van Arabische muziek. Ik ken het repertoire van Oum Khalsoum en Fairuz. En Osama weet weer veel van Turkse muziek, we wisselen veel uit. We werken nu 5 maanden samen, met Sjahin werk ik al langer, zo'n anderhalf jaar."
Tot slot zegt Mehmet: "Het was een geweldige avond met een zeer geïnteresseerd publiek. En het Bimhuis is een mooie plek om te spelen. We hebben ervan genoten." En dat geldt zeker ook voor ons!

Websites:

www.mehmetpolat.net
www.sjahinduring.com
www.alexsimu.com
www.osamamusic.be




Reageer hieronder

Geen reacties





(optioneel veld)
(optioneel veld)
Deze stomme vraag dient ervoor om spam te voorkomen

Reactiemoderatie staat aan op deze site. Dit betekent dat je reactie niet zichtbaar zal zijn, tot deze is goedgekeurd door een beheerder.

Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.