Categorie: MUZIEK, WERELDMUZIEK

Zaterdag 19 April 2014 at 2:10 pm

Cuca Roseta overtuigt met haar nieuwe fado

Photo CD cover by Hans Speekenbrink Mario Pacheco Photo Hans Speekenbrink Clube de Fado Mario Pacheco Photo Hans Speekenbrink

Tekst. Rik van Boeckel. Foto´s Hans Speekenbrink (klik voor vergroting)

De Portugese fadozangeres Cuca Roseta is een rijzende ster in Portugal. Onlangs trad ze op in Nederland, onder andere in de Kleine Zaal van de Melkweg. Daar voerde ze twee fado’s uit samen met de 3J's. Dat had ze al eerder gedaan in het TV-programma De Zomer Voorbij. Dit en een duet met rapper Lange Frans (ook in de Melkweg) brachten haar meer bekendheid in Nederland. Cuca schrijft veel van haar fado's zelf. Zo creëert ze in feite een nieuwe fado aangezien fadozangers -en zangeressen meestal een tekst kiezen van een fado dichter en daar een componist bij zoeken. Onlangs bracht ze haar tweede album Raiz uit. Rik van Boeckel sprak met haar, voorafgaand aan de concerten in Nederland en België.

In 2011 debuteerde Cuca Roseta met A Mais Rara Verdade. Voor die tijd bezocht ze vaak fadohuizen in Lissabon om zich te laten inspireren. Onder andere de in de fadowijk Alfama gelegen Clube de Fado van Mario Pacheco, bespeler van de Portugese gitaar, dat prachtig sprankelende instrument dat de fado haar eigen muzikale klankkleur geeft. Pacheco werd haar leermeester en componeerde een aantal fado's voor haar debuut zoals É Lisboa a Namorar. Maar nu componeert ze bijna alles zelf. "Ik componeer op de piano en zet de melodie over naar de Portugese gitaar. Voor die tijd heb ik de gedichten geschreven. Ik hou ervan te schrijven over het leven, over wat er in mensen omgaat. Ik heb psychologie gestudeerd."

Nieuwe weg
“In Portugal verwachtte men iets nieuws na mijn debuut,” vervolgt de zangeres. “En hoewel mijn fado geworteld blijft in de traditie, wilde ik een nieuwe weg inslaan. Ik schrijf en componeer nu bijna al mijn fado’s zelf. Dat is niet gebruikelijk. Het Portugese publiek was verrast. Maar ik wil zingen over wat ik meemaak. Dit is de enige manier om jezelf te blijven. Want fado gaat over waarheid en staat geen leugens toe.” Cuca’s fado’s klinken fris, zijn kleurrijk. Zelfs de trieste stukken hebben een lichte klank. Toch is de saudade, het gevoel van melancholie ook in haar muziek terug te horen. "Maar fado is niet altijd triest, fado gaat over gevoelens," zegt de zangeres. "In veel fado's staat Lissabon centraal. Op mijn tweede album Raiz zing ik in Fado do Silêncio over iemand die zich met ogen gesloten haar eigen Lissabon verbeeldt."

Moed
Net als bij andere fado's zijn Cuca's teksten  poëtisch, zegt ze soms bijna hetzelfde maar met andere woorden. In Fado dos Sentidos, een van de mooiste nummers van het nieuwe album, zingt ze dat de mensen moed moeten houden om door te gaan. "In Portugal gaat het niet goed vanwege de crisis. Mensen geven het op, hebben het vertrouwen verloren. Het is heel moeilijk om in zo'n sfeer te werken. Ik zeg: wees niet bang voor wie je bent, volg je instinct. Ik zie het als mijn taak die boodschap over te brengen."

Respect voor traditionele fado
Elk fado op Raiz heeft Cuca een naam gegeven. Titels als Fado da Essência en Fado da Vida geven al iets weer van inhoud en gevoel van het lied. "Dit heb ik gedaan uit respect voor de traditionele fado's die de naam krijgen van degene die het heeft gecomponeerd. Op Raiz staat ook een fado met mijn echte naam: Isabel. Die heet Fado Menor Isabel. De Fado Menor staat in een mineur toonzetting en is de oudste fado ooit geschreven." Cuca zingt ook een marcha, feestmuziek uit Lissabon. "In juni heb je een groot feest in Lissabon waar die marcha's worden gespeeld. Iedere wijk heeft zijn eigen marcha. Op Raiz breng ik in Marcha da Esperança een eerbetoon aan de grootste fadozangeres van ons land: Amália Rodrigues. Ook zij zong marcha's."

Fado en de natuur
Cuca Roseta woont in Estoril niet ver van Lissabon. "Ik woon daar dicht bij de zee en de natuur. Fado verbind ik met de natuur. Voor het cd-boekje heb ik me aan zee laten fotograferen door National Geograhic fotograaf Pablo Corral Vega uit Ecuador. Bij elke fado heeft hij een foto gemaakt die gevoel en inhoud van het lied uitdrukt. Het gaat hem daarbij om natuurlijke schoonheid. Ook de cover van Raiz, gemaakt door Jazzism fotograaf Hans Speekenbrink drukt die natuurlijke schoonheid uit. En daar gaat het ook in fado muziek om.”

Cuca Roseta live
Wie Cuca Roseta live in Portugal of Nederland heeft mogen zien optreden, heeft de sprankelende klankkleur van haar fado's direct kunnen voelen. In de Kleine Zaal van de Melkweg bracht ze de fadosfeer mooi over, in een intieme setting, bijna zoals in een Portugees fadohuis gebruikelijk is. Ze liet horen wat een geweldige stem en podiumpresence ze heeft. Ze is daarin duidelijk gegroeid. Ze opende begeleid door Pedro Viana (Portugese gitaar), André Ramos (klassiek gitaar)en Frederico Gato (basgitaar) vanachter de coulissen met Rua de Capelão van  A Mais Rara Verdade en zong diverse nummers van haar nieuwe album zoals het uptempo Fado do Contra, Fado da Essência en Fado do Vaidade van haar favoriete dichteres Florbela Espanca wier poëzie ook door fadoster Mariza is gezongen. É Lisboa a Namorar en Fado dos Sentidos zong ze samen met Jan Dulles en ook Lange Frans was even van de partij in een mix van fado en hiphop. Een aparte combinatie maar zoals Mariza ooit in een interview met mij beweerde: “Fado was vroeger onze ‘hiphop’ omdat er net als in raps verhalen over het leven in de stad werden gezongen”.

Heel  mooi was Nos teus braços. Cuca gebruikte de instrumentale guitarrada om zich in een andere jurk te kleden en bracht twee vrolijke marcha’s: Marcha de Mouraria (A Mais Rara Verdade) en  Marcha da Esperança. En een luchtige interpretatie van Amalia’s klassieker Barco Negro, samen met basgitarist Frederico Gato. Ook was er nieuw werk te horen, fado´s die Cuca wellicht na het verschijnen van Raiz in Portugal zomer 2013 heeft geschreven. Ze klonken even overtuigend als de fado´s van haar beide albums!




Reageer hieronder

Geen reacties





(optioneel veld)
(optioneel veld)
Deze stomme vraag dient ervoor om spam te voorkomen

Reactiemoderatie staat aan op deze site. Dit betekent dat je reactie niet zichtbaar zal zijn, tot deze is goedgekeurd door een beheerder.

Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.