Categorie:

Dinsdag 08 Juli 2014 at 3:45 pm

Afrika Hertme: Een editie om in te lijsten!

Ghana Bigshots photo Hans Speekenbrink Hertme 2014 photo Hans Speekenbrink Ghana Bigshots photo Hans Speekenbrink

Tekst: Rik van Boeckel met foto's van Hans Speekenbrink ( klik voor vergroting)


De 26e editie van Afrika Hertme was er een om in te lijsten. Na het jubileum vorig jaar was de line-up weer een om van te smullen. Van Marokkaans/Senegalese Gnawa trance, diverse bands en artiesten uit Mali, Congo-Kinshasa, Burkina Faso, Madagascar, Ethiopië tot de historische reünie van Les Ambassadeurs met Salif Keita, Cheikh Tidiane Seck en Amadou Bagayoko (van Amadou & Mariam) als enerverend slot; het was een weekend lang genieten voor de liefhebbers van Afrikaanse muziek.

Twee jaar geleden bezocht ik het festival voor het eerst en was meteen verkocht vanwege het sfeervolle en gemoedelijke karakter van het festival in het Twentse plaatsje Hertme. Ook nu kon zaterdag de regen in het begin bij de Gnawa University van Aziz Sahmaoui de pret niet drukken, tijdens de hoosbui bij het optreden van Les Ambassadeurs zondag bleef een deel van het publiek, inclusief uw verslaggever, doordansen op de Worldbeat van de veteranen van de Malinese muziek, aangevuld met jonge musici uit Salif Keita's band. Het werd een dans der paraplu's. Die dans was al eerder uitgevoerd maar gelukkig niet te vaak want de zon kwam er toch vaak door de wolkenlucht heen en dan was het meteen een stuk warmer.

Aziz Sahmaoui photo Hans Speekenbrink Aziz Sahmaoui photo Hans Speekenbrink Aziz Sahmaoui photo Hans Speekenbrink

Gnawa Trance en psychedelische n’goni’s
In trance kon je al meteen raken op de Marokkaanse en Senegalese ritmes van de groep rond de uit Marrakech afkomstige Sahmaoui. Het was een spetterende opening met een hoog trancetempo, soms afgewisseld met een reggaegroove of een darbuka solo. De stevig doortimmerde muziek denderde vaak door in één groove en miste daardoor wel de nodige dynamiek.

BKO Quintet Photo Hans Speekenbrink BKO Quintet Photo Hans Speekenbrink BKO Quintet Photo Hans Speekenbrink

Het BKO Quintet uit Mali deed dat beter maar die hebben dan ook een djembé gigant als Ibrahim Sarr in de gelederen die 20 jaar geleden met Oumou Sangare in Hertme optrad. De groep vermengt de griot en djelistijlen uit Mali met elkaar, de twee n'goni's (djeli n’goni en donso n’goni) bepaalden heel sterk het karakter van de muziek van BKO. Het distortion effect van de n'goni kennen we al van Bassekou Kouyaté maar BKO doet dat toch weer anders. Afro-Psychedelisch zou ik het noemen, de afwisseling met mooie rustige stukken en traditionele Malinese muziek maakte dit optreden tot het eerste hoogtepunt.

Nancy Vieira photo Hans Speekenbrink Ghana Bigshots photo Hans Speekenbrink Black Bazar photo Hans Speekenbrink

Nancy Vieira, Ghana Bigshots en Black Bazar     
Na de wervelende Gnawa en BKO optredens was het optreden van de Kaapverdische zangeres Nancy Vieira een welkom rustpunt. De lichtvoetige zachtmoedige liederen van de in Guinee-Bissau geboren zangeres klonken zeer aangenaam. Ze vierde de 39e verjaardag van de onafhankelijkheid van Cabo Verde, haar eigen leeftijd, zo vertelde ze het publiek . De mooie muziek van Nancy Vieira werd gevolgd door de moderne Afrobeat-achtige dansmuziek van The Ghana Bigshots, een van Ghana's nieuwste dansbands. Met blazers (trompetten en trombone) maar ook met traditionele panlogo drums. Soms klonken de Bigshots Afro-Caribisch.
En dan Black Bazar; Congolese Rumba gemixed met Cubaanse cha-cha-cha; ze lieten duidelijk de relatie tussen soukous, Congelese en Cubaanse Rumba horen. Dit was de moderne Afrikaanse dansmuziek bij uitstek; het publiek werd opgezweept door een jonge sexy Congolese danseres die bijna dezelfde bewegingen maakte als bij de Caribische reggaeton. De band bracht net als Toumani & Sidiki onlangs in Paradiso ook de huidige Afrikaanse tragedie in een nummer ter sprake nl. die van de vluchtelingen die in gammele bootjes van Afrika naar Europa proberen te komen en verdrinken. Sweet Home heet de song!!

Debademba photo Hans Speekenbrink Debademba photo Hans Speekenbrink Debademba photo Hans Speekenbrink

Voetbal of muziek?
Daarna moest het publiek kiezen: Nederland-Costa Rica op een scherm bij de ingang of Debademba uit Burkina Faso en Mali met een opzwepende mix van Afrofunky beats en stevige rockriffs. Degenen die voor voetbal kozen hebben wat gemist. Bijvoorbeeld de krachtige zang van Mohammed Diaby; hij was meer dan een geweldige zanger, met zijn theatrale poses ook een uitstekende performer.

Debademba photo Hans Speekenbrink Debademba photo Hans Speekenbrink Debademba photo Hans Speekenbrink

Hij stimuleerde zijn bandleden tot grote hoogtes, met name de vingervlugge gitarist Abdoulaye Traoré. Debademba speelde het laatste nummer toen de voor Nederland goed afgelopen match net voorbij was. Zelfs in Hertme hoorde je "Holland Holland" roepen; tekenend voor de prima sfeer waren de Afrikanen die met een oranje olé-toeter rondliepen en de djembé spelers die elke Nederlandse penalty met een Afrikaans ritme inleidden.

Teta photo Hans Speekenbrink Teta photo Hans Speekenbrink Teta photo Hans Speekenbrink

Teta uit Madagascar

De zondag begon rustig met zanger/gitarist Teta uit het zuiden van Madagascar, het grote Oost-Afrikaanse eiland met een zeer gevarieerde muzikale cultuur. Teta is opgegroeid met de traditionele Tsapiky-stijl , gespeeld in een 6/8 maat. Die  werd vooral aangegeven door percussionist/zanger Kira die diverse schudinstrumenten speelde zoals de Katsa. Teta is een virtuoos op de gitaar, vertelt verhalen via zijn liederen. Ik kan me zo voorstellen dat hij die speelt op straat in Ampahini, zijn geboorteplaats. Teta en Kira hebben wel iets weg van troubadours, soms krijg ik associaties met West-Afrikaanse bluesmusici, al is de muziek heel anders. De fingerpicking gitaarstijl vanTeta maakt de liederen licht, apart was het samenspel gitaar- Katsa. Kira toonde zich een meester in Malagassische schudritmes.  De muziek uit zuid-Madagascar is sterk beïnvloed door die van Mozambique, de regionale verschillen zijn groot, elke regio van het gigantische eiland heeft zijn eigen stijl, vertelde Teta me na afloop.

Mamar Kassey photo Hans Speekenbrink Mamar Kassey photo Hans Speekenbrink Circus Debre Berhan photo Hans Speekenbrink

Sprekende muziek van Mamar Kassey en circus uit Ethiopië
Het optreden van Mamar Kassey uit Niger was van een hele andere orde. Je kon de verwantschap met Malinese muziek soms horen, onder andere door de n'goni en de kora maar de accenten liggen toch anders. De door Kassey bespeelde fluit zou zomaar van de Toeareg kunnen komen naar wie Mamar verwees. De percussie was zeer sprekend! De talking drum speelde het kompas, het basisritme dat de richting voor de band aangaf, soms hoekig en recht, dan weer rond en syncopisch. Het werd een geweldig optreden dat ook nog eens werd opgefleurd door de dans van de muzikanten, Mamar Kassey voorop. Zoals in 'Le dance des dromedaires'.
Hierna volgde een muzikaal circusintermezzo van Circus Debre Berhan uit Ethiopië, begeleid door Fendika uit hetzelfde land. Dit circus van gehandicapte kinderen kreeg veel bijval va het publiek. Acobratische trucs (met ladders) dansen en jongleeracts zorgden voor het nodige vermaak. Waarna Fendika met speelse muziek in theatrale uitdossing via hun muziek een beeld toonden van het Ethiopische leven.

Habib Koite photo Hans Speekenbrink Habib Koite photo Hans Speekenbrink Habib Koite photo Hans Speekenbrink

Habib Koité
Habib Koité uit Mali trad al 2 keer in Hertme op maar nu zonder zijn band Bamada. Maar met musici met wie hij zijn prachtige laatste album Soô opnam. Daar speelde hij veel nummers van zoals Tereré en LA. Behalve djembé, kalebaspercussie, keyboard en gitaren maakte ook de banjo deel uit van zijn instrumentarium. Hij verwees hiermee naar de Afrikaanse oorsprong van het instrument, hetgeen bij weinigen bekend is. Het werd een fraai optreden. Jammer was wel dat de sound van instrumenten als balafoon en kora niet live klonk maar uit de toetsen kwamen. Daardoor ging een stukje puurheid verloren!

Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink

Salif Keita, Les Ambassadeurs
Het was de bedoeling dat Habib als laatste zou optreden na Les Ambassadeurs uit Mali. Maar die hadden problemen op Schiphol en waren daardoor verlaat. Ze hielden hun soundcheck onder de ogen van het geduldige publiek. Maar toen die voorbij was, barstte het feest los! Salif Keita putte uit zijn rijke repertoire. Het was bijzonder de Gouden Stem van Afrika zo dichtbij te horen.

Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink

Hij zette met Cheikh Tidiane Seck en de andere negen musici en zangeressen het publiek in vuur en vlam; Amadou kreeg de gelegenheid om een klaterende gitaarsolo uit zijn snaren te toveren. Deze unieke reünie begon met repetities in Bamako, bracht de groep naar Roskilde; in Hertme gaven ze hun tweede optreden. Historie en heden van de Malinese muziek kwamen hier samen, een uniek gegeven dat diverse toeschouwers in extase bracht.

Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink Salif Keita, Les Ambassadeurs photo Hans Speekenbrink

Een hoosbui, vergezeld van bliksem en donder, bracht daar geen verandering in. Diverse toeschouwers sprongen het podium op om daar te dansen. Zo eindigde Afrika Hertme 2014 in een opperbeste feeststemming!!
Volgend jaar vindt het festival weer het eerste weekend van juli plaats.




Reageer hieronder

Eén reactie

Ria Besselink

Inderdaad, wat was het een geweldig festival! We hebben enorm genoten, ondanks de regen. Bedankt voor de mooie foto’s!

Ria Besselink - 09-07-’14 23:26




(optioneel veld)
(optioneel veld)
Deze stomme vraag dient ervoor om spam te voorkomen

Reactiemoderatie staat aan op deze site. Dit betekent dat je reactie niet zichtbaar zal zijn, tot deze is goedgekeurd door een beheerder.

Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.