Categorie: FESTIVAL, MUZIEK, WERELDMUZIEK

Donderdag 11 Juli 2019 at 10:51 pm

Afrika Hertme 2019 laat de enorme diversiteit van de Afrikaanse muziek horen

Het 31e Afrika Hertme festival in Twenthe stond na de jubileum editie in 2018 in het teken van zangeressen als de tot grote ster gestegen Fatoumata Diawara, de Gnawa artieste Asmâa Hamzoui en de rijzende ster aan het Kaapverdisch firmament Lucibela. Maar ook werd er zaterdag een eerbetoon gebracht aan de koning van de rumba wijlen Tabu Ley, liet Harouna Samake de n’goni muziek uit Mali stralen en bracht de jonge Ghanese band Santrofi een onstuimige versie van  highlife. Zondag waren er mooie optredens van Toko Telo uit Madagaskar en Lucibela uit Kaapverdië. En kon er gedanst worden op de desert rock van Daara Tribes uit Marokko en Gyedu-Blay Ambolly en zijn Sekondi Band uit Ghana.

Tekst: Rik van Boeckel met foto’s van Hans Speekenbrink (klik voor vergroting)

Asmâa Hamzou photo Hans Speekenbrink Asmâa Hamzou photo Hans Speekenbrink Asmâa Hamzou photo Hans Speekenbrink

De Marokkaanse Gnawa zangeres Asmâa Hamzaoui opende met haar band Bnat Timbouktou het festival met bezwerende en soms dromerige muziek van de Gnawa die leven in het zuiden van Marokko en afstammen van slaven die uit gebieden zuidelijk van de Sahara naar de Maghreb werden gedeporteerd. Asmâa zingt niet alleen maar bespeelt het Gnawa snaarinstrument de guembri dat kan klinken als een bas. Tijdens het optreden was er veel dynamiek in de tempo’s. De ijzeren kleppers uit Marokko, qraqabs genaamd, dreven het ritme op. Soms waren er bijzondere ritmisch gezongen klanken te horen. Dit was een mooi en relaxed begin van het festival. Op podium 2 draaide DJ Mps Pilot regelmatig nieuwe Afrikaanse beats, uit Nigeria bijvoorbeeld. AfroDance zou je dit kunnen noemen.

Van Mali naar Benin en Ghana

Harouna Samake photo Hans Speekenbrink Harouna Samake photo Hans Speekenbrink Harouna Samake photo Hans Speekenbrink

De Malinese zanger en bespeler van de kamale n’goni Harouna Samake toerde meer dan 18 jaar met Salif Keita en bracht in 2018 zijn debuut Kamale Blues uit. In zijn band wordt de 2e n’goni bespeeld door Youssou Dana Diarra. Door de klank van de n’goni’s werd dit een prachtig optreden waaraan Madou Sanogo op conga’s, djembé en tama (de kleine talking drum) soms solerend het ritmische element toevoegde.

Daarna was het optreden van Viviola uit Benin van een geheel andere orde. De leden van de band brachten lopend over het terrein als de Onanla Brass Band sfeer op het festival dat zoals gewoonlijk ook vol stond met kraampjes met (Afrikaans eten), Afrikaanse kleding en natuurlijk drankjes. En ook was er onder leiding van de Senegalese percussionist Oké Sène een kinderprogramma met de naam Hakuna Matata!

Viviola Photo Hans Speekenbrink Santrofi photo Hans Speekenbrink Santrofi photo Hans Speekenbrink

De muziek van Viviola was niet alleen Afrikaans maar kende vooral door de zeer strakke blazers sterke jazzy elementen en soulfulle zang, vooral tijdens een lied over de slavernij. En ondanks de regen danste iedereen door. Viviola speelde ook zouk uit Guadeloupe. En de toetsenist haalde uit zijn Roland keyboard soms ook aan latin verwante klanken. De funky highlife van Santrofi uit Ghana was pakkender, vooral door de energie van deze jonge band die de klassieke highlife nieuw leven wil inblazen, onder andere met trompet en trombone. Maar ook met conga’s, koebellen en de traditionele Ghanese panlogo drums. Sommige songs waren erg mooi door de combinatie van pakkende blazersarrangementen en zeer harmonieuze zang.

Fatoumata Diawara

Fatoumata Diawarra Photo Hans Speekenbrink Fatoumata Diawarra Photo Hans Speekenbrink Fatoumata Diawarra Photo Hans Speekenbrink

En toen kwam Fatoumata Diawara. In 2010 trad ze al op tijdens het Afrika Hertme festival, een jaar later kwam haar eerste album Fatou uit en vorig jaar Fenfo. Wij zagen haar al in 2008 optreden op het Amsterdam World Festival waar ze optrad in het Bimhuis. Nu 11 jaar later is ze de nieuwe ster van Afrika en treedt ze over de hele wereld op. Ze bracht een goed geoliede show. Ze zong veel nummers van Fenfo zoals de sterke afrobeat Negue Negue die ze opdroeg aan wijlen Fela Kuti. En andere sterke tracks zoals het titelnummer van haar laatste album, Kokoro en Bonya. Van Fatou zong ze Sowa, toch mijn favoriete song. En een song over Timbuktu. ‘Open the Border’ zong ze op een gegeven moment, zo terecht verwijzend naar de Westerse immigratie politiek. Aan het slot van haar optreden vertelde ze het publiek zwanger te zijn. Ze sloot haar optreden feestelijk af met dansende kinderen uit het publiek op het podium.

Tabu Ley

Orchestre Afrisa photo Hans Speekenbrink Orchestre Afrisa photo Hans Speekenbrink Orchestre Afrisa photo Hans Speekenbrink

De zaterdag werd afgesloten door Orchestre Afrisa International uit Congo, de band die tot zijn dood in 2013 werd geleid door Tabu Ley Rochereau, de koning van de rumba die een verbinding tot stand bracht tussen de vroege rumba en de soukous stijl. In 2003 trad Tabu Ley met zijn orkest al op tijdens Afrika Hertme en nu was het orkest, tegenwoordig geleid door gitarist Dino Vangu, weer terug op Hertme. Het werd een spetterend rumba feest ondanks het feit dat zanger Wawali Bonane geen visum kreeg en de VS niet kon verlaten.

Toko Telo uit Madagaskar

Toko Telo Photo Hans Speekenbrink Toko Telo Photo Hans Speekenbrink Toko Telo Photo Hans Speekenbrink

Ook het trio Toko Telo van het eiland Madagaskar verloor het belangrijkste lid. In 2017 overleed accordeonist Régis Gozavo. De jonge gitarist Joël Rabesolo werd zijn vervanger en voegde zich bij zangeres Monica Njava en meestergitarist en zanger D’Gary, vele malen uitgeroepen tot de beste gitarist ooit dankzij zijn unieke finger picking stijl. Toko Telo speelde veel repertoire van hun album Diavola zoals Zaza Somondrara over een tienermeisje dat haar dorp verlaat op zoek naar een meer opwindend leven. Dit was een prachtig begin van de zondagmiddag en was het zaterdag nogal wisselvallig weer met af en toe regen, nu brak de zon vaker door. Zoals tijdens een dynamische en klankheldere gitaarsolo van Rabesolo. Ook speelden beide gitaristen soms een sprankelend duet. Monica Djava is gezegend met een hele mooie stem waarmee ze liederen uit de rijke tradities van de Antandroy uit het zuidwesten van het immens grote eiland in de Indische Oceaan ten gehore bracht.

Desert rock uit Marokko

Daara Tribes Photo Hans Speekenbrink Daara Tribes photo Hans Speekenbrink Daara Tribes photo Hans Speekenbrink

De volgende groep Daara Tribes liet horen hoe divers het Afrika Hertme Festival is. De groep treedt nauwelijks buiten Marokko op en was nu voor het eerst in Nederland en in Europa. Hun muziek is heel anders dan die van de eveneens uit Marokko afkomstige Asmâa Hamzaoui. Deze groep bracht een fusie van tribale stijlen uit het zuidoosten van Marokko ten gehore. Daar stroomt de rivier Daara door een vallei met prachtige oases zoals het stadje Tagounite waaruit de groep afkomstig is. De vijf leden komen elk uit een andere stam. Ze zingen in diverse talen zoals het Marokkaans en Saharaans Arabisch en de Berbertaal Tamazigh. In 2017 bracht de groep hun debuutalbum Igharman (dorpen) uit. Tijdens hun optreden bleek dat naast de gevarieerde zang en de rock-achtige gitaarriffs de ritmiek van de West-Afrikaanse djembé en de cajón een belangrijk onderdeel uitmaakt van deze band die zegt beïnvloed te zijn door Tinariwen en Ali Farka Touré. Het was genieten van hun swingende desert rock en desert blues. Ook kreeg ik associaties met Toeareg rocker Bombino.

Lucibela uit Kaapverdië

Lucibela photo Hans Speekenbrink Lucibela photo Hans Speekenbrink Lucibela photo Hans Speekenbrink

De Kaapverdische zangeres Lucibela zorgde daarna met haar morna’s en coladeira’s voor een hele andere sfeer. Naast de Afrikaanse invloeden zijn er in de Kaapverdische muziek invloeden uit de Portugese en Braziliaanse muziek te horen. De morna is verwant aan de fado en het licht twinkelende snaarinstrument de cavaquinho wordt in zowel Kaapverdische als Braziliaanse muziek gespeeld, bij Lucibela door Jose Antonio. Lucibela is een rijzende ster aan het firmament van de Kaapverdische muziek, zeker sinds de release van haar debuut Laço umbilical in 2018. Daar speelde ze heerlijke nummers van zoals Dona Ana, Profilaxia en Mi E Dode Na Bô Cabo Verde. Er werd door het publiek in paren gedanst zoals bij salsa en tango gebruikelijk is maar de morna’s waren vooral om rustig naar te luisteren. Lucibela won het publiek voor zich met soms swingende melancholie en met haar uitstraling van zachtmoedigheid.

Gyedu-Blay Ambolly en zijn Sekondi Band

Gyedu-Blay Ambolly photo Hans Speekenbrink Gyedu-Blay Ambolly photo Hans Speekenbrink Gyedu-Blay Ambolly photo Hans Speekenbrink

Afrika Hertme 2019 werd vervolgd met de rauwe afrofunk en soulfulle highlife van levende legende Gyedu-Blay Ambolly en zijn Sekondi Band. Gyedu-Bley Ambolly ook wel bekend als de "James Brown van Ghana" zette een wervelende show weg. Volgens velen en ook mede door het enthousiasme van het publiek het hoogtepunt van de dag. Geydu-Bley was de rust zelve, en wandelde een beetje rond op het podium en nam slechts een paar keer zijn sax ter hand. Zijn krachtige stem en het het opzwepende spel zorgde voor de rest. Zijn charmante danseres was uiterst bedreven en onvermoeid in het aannemen van alle mogelijke verleidelijke houdingen en Afrikaanse danspasjes. Gyedu-Blay speelde de charmeur met haar.

Slot act The Garifuna Collective

Garifuna Collective photo Hans Speekenbrink Garifuna Collective photo Hans Speekenbrink Garifuna Collective photo Hans Speekenbrink

Vervolgens kwam de slotact de Garifuna Collective uit het Midden-Amerikaanse Belize het podium op. De Garifuna stammen af van Afrikaanse slaven die vanuit het huidige Nigeria door de Engelsen werden overgebracht naar het Antilliaanse eiland St.Vincent. Daar vermengden ze zich met de daar wonende Indianen, de Cariben. Na een paar decennia overtroffen de Garifuna, kinderen van Afrikaanse vaders en Indiaanse moeders, de Caribische Indianen in aantal en werden de grootste bevolkingsgroep op St.Vincent. Na een opstand tegen de Engelsen die niet goed voor hen afliep, werden ze door hun overwinnaars naar het Hondurese eiland Roatan gedeporteerd en verspreidden zich vervolgens over de kusten van Honduras, Guatemala en Belize. De leden van The Garifuna Collective zijn de muzikale erfgenamen van de in 2008 overleden zanger/componist Andy Palacio. Het collectief ziet het als haar taak de culturele identiteit van de Garifuna te behouden en te ontwikkelen. Tijdens hun optredens dragen ze de Garifuna cultuur en muziek uit. Begin juni deden ze dat vol overtuiging op de Music Meeting in Nijmegen en nu ook op het Afrika Hertme Festival.




Reageer hieronder

Geen reacties





(optioneel veld)
(optioneel veld)
Deze stomme vraag dient ervoor om spam te voorkomen

Reactiemoderatie staat aan op deze site. Dit betekent dat je reactie niet zichtbaar zal zijn, tot deze is goedgekeurd door een beheerder.

Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.