Onderwerp: WERELDMUZIEK

Donderdag 24 Mei 2007 at 10:17 am

Izaline Calister wil niet in een hokje worden geplaatst

Izaline Calister
Izaline Calister
Izaline Calister

Door Serge Julien met foto's van Berbera van den Hoek (klik voor vergroting)

Het is een wel zeer zomerse maandag in april die prima past bij de afspraak die we hebben met niemand minder dan Izaline Calister. Vandaag zijn we bij het zonnetje van Cura §ao thuis in Groningen om eens bij te praten.
We schuiven aan tafel in een gezellige licht gekleurde moderne open hoekkeuken die grenst aan een knusse huiskamer, waar de kleuren kaki, wit en ecru de boventoon voeren. Izaline in haar oranje met roze gekleurde zomerjurkje steekt bij deze neutrale tinten af als een prachtige exotische bloem. Onder haar jurkje draagt voor de verandering ook eens schoeisel in de vorm van witte slippers met gouden bandjes. Degenen die Izaline Calister’s optredens wel eens hebben bezocht, weten dat ze op het podium steevast op haar blote voetjes loopt. “Ik hoef me tijdens optredens dan niet druk te maken over wat ik voor schoenen aan moet doen en daarbij voelt het prettig en gemakkelijk” vertelt ze. De op Cura §ao geboren Izaline woont inmiddels zo’n twintig jaar in Nederland en al die tijd in Groningen. Ze bivakkeert wel praktisch ieder jaar minimaal twee keer op Cura §ao. “Ik zorg er in ieder geval altijd voor dat ik een warme kerst heb” zegt de sympathieke zangeres. Toen ze hier kwam heeft ze Bedrijfskunde gestudeerd maar na afloop ging ze naar het conservatorium om haar muzikale liefde verder te ontwikkelen. Afgezien van een stage op kantoor zou Izaline niet meer beroepsmatig achter een bureau terugkeren en stortte zij zich helemaal op de muziek. “In die tijd was ik al heel veel met muziek bezig. Ik trad heel vaak op en ik zat in verschillende groepen. Voor Bedrijfskunde heb ik zes jaar gestudeerd en afgemaakt maar ik dacht: ik word geen goede manager. Toen ik eenmaal een jaar conservatorium achter de rug had nam ik eigenlijk van het een op het andere moment de beslissing om verder te gaan met muziek. En dat bleek ook uiteindelijk de goede beslissing te zijn geweest zoals eigenlijk veel van mijn goede beslissingen impulsief gebeuren”.

Izaline’s behoorlijke haardos is vandaag voor een deel naar achteren gestreken met haarspelden maar aan de achterkant zie we die mooie kenmerkende krullen. Ze heeft last van een verkoudheidje en heeft daarom een groot glas thee voor zich staan. Ze is waarschijnlijk aangestoken door Yma America, de vaste zangeres van Lucas van Merwijk’s Cubop City Big Band waarmee Izaline twee dagen voor dit gesprek het laatste concert van de Latin Diva’s tour heeft afgesloten in Rotterdam. De nadruk bij de Cubop City Big Band ligt op salsa maar Izaline ontfermt zich tijdens deze optredens over haar eigen liedjes die zijn geëind op de muziekstijlen van Cura §ao. Hoewel Izaline’s voorkeur uitgaat naar die richting heeft ze genoeg uitstapjes gedaan naar andere muziekstromingen. Ver voordat haar prachtige debuut Sono Di Un Muhe (A Woman’s Dream) uitkwam heeft ze diverse muziekprojecten gedaan en een daarvan was haar eigen groep Aquarela do Brasil waarin ze Braziliaans repertoire heeft gezongen van onder andere Joao Gilberto, Antonio Carlos Jobim en haar persoonlijke favoriet Elis Regina. Deze laatste is ook een inspiratiebron geweest: “Ik ben een perfectionist en ik leg de lat voor mezelf hoog met zingen. Toch kun je wel eens van die dagen hebben dat je bepaalde noten niet haalt. In het begin vond ik dat vreselijk maar nu ga ik daar iets makkelijker mee om. Van Elis heb ik meegenomen dat je niet altijd perfect hoeft te klinken. Zij zat er ook wel eens naast maar ze was briljant, virtuoos, en zong met veel emotie en spelplezier”.

Luistert Izaline zelf eigenlijk nog naar muziek de laatste tijd? “Ik luister vooral naar muziek als ik in de auto zit. Dat zijn eigenlijk de enige momenten dat ik echt in de gelegenheid ben om naar muziek te luisteren. Ik hou van verschillende soorten muziek: pop, salsa, latin, jazz. De laatste tijd luister ik veel naar Rita Reys bij wie ik nu lessen volg maar ik luister ook graag naar groepen en artiesten als Los Van Van, Juan Luis Guerra en Silje Nergaard”. Ze graait tussen de papieren en CD’s op tafel en toont vervolgens met trots de kaartjes die ze heeft voor het concert dat Silje Nergaard in mei in Paradiso geeft.

Door de jaren heen heeft Izaline internationaal al behoorlijk aan de weg getimmerd en heeft ze in veel landen en op prestigieuze plekken opgetreden. Een van de leukste ervaringen was de tour die ze heeft gemaakt door Mexico in 2005 tijdens de promotie van de CD Krioyo.
“De shows waren onderdeel van een groot festival. Drie weken lang tourden we op de ouderwetse manier met een touringcar door het prachtige land. We hadden ontzettend veel plezier. Overal waar we kwamen ging het publiek uit hun dak. De muziek sloeg zo goed aan. De mensen waren ontzettend aardig en we werden overal zo goed behandeld en altijd lekker eten. We hadden waarschijnlijk nog wel 25 shows kunnen doen” vertelt ze enthousiast.

De internationale optredens zetten zich ook binnenkort voort want in juni zal Izaline met haar band voor een aantal optredens afreizen naar New York. Voor veel artiesten is het een droom om ergens op de planken van New York te staan. Izaline is er toch redelijk nuchter onder:
“Natuurlijk vind ik het leuk om in New York op te treden maar het is ook weer niet zo dat daarmee mijn grootste droom is uitgekomen. Ik ben er ooit een keer eerder geweest met Michiel Borstlap om met een project van hem mee te doen en nu mag ik er dan solo spelen. Ik weet nog niet eens welke lokaties ik ga aandoen (ze pakt haar laptop erbij om informatie te achterhalen en constateert dat het bekende Joe’s Pub een van de lokaties blijkt te zijn). Volgens mij zijn de jongens van de band er nog enthousiaster over dan ik. Die staan zowat te springen”!
Nieuw terrein dat ze zal betreden is Indonesië, waar ze Izaline nog niet kennen. Ze zal daar zeven optredens geven in het kader van haar programma Singing Stories dat afgelopen januari in première is gegaan als onderdeel van het literaire festival Winternachten.
“Winternachten is een tweejarig project. We zijn in januari begonnen. Ik zing zelf geschreven liedjes die zijn gebaseerd op volksverhalen uit verschillende landen en culturen. Het programma is nog steeds in ontwikkeling en ik schrijf dan alleen of met Ed Verhoeff ook steeds weer liedjes erbij . We zijn er pas mee in Cura §ao, Sint Maarten en Aruba geweest waar men heel enthousiast heeft gereageerd. We gaan er ook mee naar Zuid Afrika en Suriname en mogelijk komt er een Nederlandse theatertour”.

Vorig jaar bracht Izaline haar vierde CD, Kanta Hélele, uit. Deze CD ligt in het verlengde van voorganger Krioyo waarmee ze eer doet aan de traditionele muziekstijlen van haar geboorteland. Wil de ambassadrice van Cura §ao, zoals ze vaak wordt betiteld, nog een zelfde plaat uitbrengen om zo een trilogie te vormen?
“Ik weet het nog niet. Ik vind het hartstikke leuk om die muziek te maken maar ik wil ook niet in een hokje worden geplaatst anders krijg ik straks het gevoel dat ik niets anders meer mag doen. Misschien kom ik wel met iets heel anders&hellip”.
Dat Izaline niet in een hokje wil worden geplaatst heeft ze recentelijk getoond met een artistieke triomf tijdens de double bill concerten met het Peter Beets Trio waarin ze selecties van Porgy & Bess ten beste liet horen. Is het niet wennen om met een Peter Beets Trio te spelen of met haar reguliere band?
“Met Peter heb ik een geweldige tijd gehad. Het was leerzaam maar soms ook best moeilijk om samen te werken. Dat heeft ermee te maken dat wij beiden bandleiders zijn en dan ga je opeens een samenwerkingsverband aan en loop je soms wel eens tegen meningsverschillen op. Gelukkig heeft het verder allemaal goed uitgepakt en vind ik het heel jammer dat het is afgelopen. Ik zal die tijd enorm gaan missen. Ik hoop dat er nog vervolgconcerten komen in het najaar”.

Het zou toch leuk zijn als er een CD komt van dit project&hellip
“Die vraag heb ik eerder gehoord maar er zijn niet direct plannen. Dit project is in eerste instantie bedoeld als theatertour. Het zou op zich leuk zijn maar dan wil ik er ook wel iets moois van maken en niet alleen maar een opname van een live optreden gebruiken. Daarbij moet je ook afvragen of er wel voldoende markt voor is voor een dergelijke CD. Dat is best een dure aangelegenheid en als je vervolgens met een overschot aan CD’s zit dan is dat wel zonde. Je maakt geen CD’s om het maken van CD’s”.
Zijn er nog specifieke artiesten met wie ze zou willen samenwerken?
“Niet direct maar wat ik wel interessant zou vinden is om eens te worden geproduceerd door iemand. Ik stel me dan zo voor dat ik met een aantal kale liedjes kom aanzetten en daar vervolgens met een creatieve producer mee aan de slag ga. Dat lijkt me erg leuk”.

Er moeten nog een paar portretten van Izaline worden gemaakt en onze fotografe stelt voor om een charmant speeltuintje vlak achter haar huis als locatie te gebruiken. Als ze zich in de schommel laat fotograferen vragen we nog aan haar wat haar volgende doelen zijn: “Hmmm&hellip nog beter zingen. Ik hoop tot mijn tachtigste door te kunnen gaan met zingen. Daarnaast zou ik ook liedjes voor anderen willen schrijven. Soms krijg ik wel eens die vraag om wat voor andere artiesten te schrijven en dan maak ik iets maar dan kan ik er geen afstand van doen en dan gebruik ik het uiteindelijk zelf. Ik zou moeten leren om dat los te laten. En verder&hellipde muziek die ik maak is misschien niet voor een hele grote doelgroep maar de mensen die deze muziek leuk vinden hoop ik wel allemaal te kunnen bereiken en voor te kunnen spelen. En dat hoop ik voort te kunnen zetten”!

Izaline Calister is de komende tijd met regelmaat op tournee en ze zal ook in Nederland weer een reeks concerten geven. Voor de meest actuele informatie over Izaline’s activeiten kun je kijken op haar officiële website.

Izaline Calister - website

Onderwerp: MUZIEK, WERELDMUZIEK

Zondag 28 Januari 2007 at 11:11 pm

Vinicius Cantu ¡ria boeit van de eerste tot de laatste seconde

Vinicius Cantu ¡ria
Vinicius Cantu ¡ria
Vinicius Cantu ¡ria

Door Marina den Hartog met foto's van Jeroen van der Ent (klik voor groter)
Gezien in het Bimhuis op 26 januari 2007


Met een prachtig instrumentaal nummer, vermoedelijk geïnspireerd op geluiden afkomstig uit het Amazonegebied, zet Vinicius Cantu ¡ria meteen de toon van dit indrukwekkende concert. De gitarist/zanger is geboren in Manaus, de grootste stad van dit onmetelijk gebied. Deze geboortegrond heeft onmiskenbaar invloed gehad op zijn muzikale ontwikkeling. Op zijn zevende is hij naar Rio verhuisd en ook dat is te merken.

Zonder dat Cantu ¡ria nadere uitleg geeft, komen tijdens het concert allerlei Braziliaanse muziekstijlen aan bod, zoals de baião, maracatú en natuurlijk de bossa nova. Tijdens de nummers worden uitstapjes gemaakt naar jazz en funk. Sinds halverwege de jaren negentig woont hij in New York, wat ongetwijfeld doorwerkt in zijn muziek. Het concert is een dwarsdoorsnede van diverse stijlen. De heel specifieke interpretatie die Cantu ¡ria daaraan geeft is uitermate boeiend. Ieder nummer is een avontuur op zich. Aanvankelijk heb je geen idee wat er komen gaat, maar de harmonieën en ritmes passen zo mooi in elkaar dat na enkele maten steeds weer een prachtig geheel ontstaat. Het is bijna sereen. Wat een sfeer weet deze man te creëren. De musici die Cantu ¡ria bijstaan zijn stuk voor stuk voortreffelijk. Trompettist Michael Leonhart speelt subliem en weet ongelofelijk subtiele klanken uit zijn instrument te halen. Na iedere solo onthaalt het publiek hem op een enthousiast applaus.

Vinicius Cantu ¡ria
Vinicius Cantu ¡ria
Vinicius Cantu ¡ria


Intussen is het Bimhuis bomvol. Ondanks de drukte is het publiek muisstil. Vinicius Cantu ¡ria is spaarzaam met woorden. Zo kondigt hij bijvoorbeeld geen enkel nummer aan of af; de rijkgeschakeerde muziek die hij met zijn band neerzet spreekt voor zich. In het tweede deel van het concert horen we een prachtige uitvoering van het bekende ‘Corcovado’ (Quiet nights of quiet stars). Dit nummer begint met een soort handpercussie waarbij drie musici, min of meer handenwrijvend, een heel subtiel ritmisch geluid produceren terwijl Cantu ¡ria, verder alleen nog begeleid door de bassist, zingt en gitaar speelt. Wat een mooie vondst.

Er volgen een paar echte ‘latin’-nummers, waaronder een met Engelse tekstfragmenten die ironisch verwijzen naar Brazilianen die zich in andere landen vestigen: “We make some money, we make a big deal, we make some money before we go back to Brazil!” Het laatste nummer is ‘Ela é carioca’. De zaal zingt op verzoek van Cantu ¡ria bepaalde delen mee. Even is het net alsof we in zitten, terwijl het publiek zo op het oog toch voornamelijk Nederlands lijkt te zijn. Dit slot illustreert het bijzondere karakter van dit fascinerende concert.

Bezetting:
“ zang en gitaar
Michael Leonhart - trompet
Paul Socolow - basgitaar
Adriano Santos - drums
Dendê - percussie

Onderwerp: WERELDMUZIEK

Donderdag 30 November 2006 at 12:13 am

Bi Kidude

Bi Kidude
Bi Kidude
Bi Kidude

Tekst en beeld van Ton Maas (klik voor vergroting)
Gezien op 15 november, Rasa, Utrecht


Hoe oud ze preciés is, weet ze zelf niet eens. Volgens sommigen in haar vaderland Zanzibar is zangeres Bi Kidude inmiddels 105. Dat is waarschijnlijk overdreven, maar vast staat dat ze de negentig ruimschoots is gepasseerd. Het was een goed idee van de programmeurs van Rasa om voorafgaand aan het optreden de documentaire As old as my tongue “ een portret van de hoogbejaarde tarab-zangeres “ te vertonen, omdat dankzij de daarin verschafte achtergrondinformatie zoveel meer te genieten valt aan haar optreden.

Zo blijkt Fatuma Binti Baraka haar bijnaam Kidude (kleintje) te danken aan het feit dat ze als zevenmaandskindje ter wereld kwam. Hoewel Zanzibar een relatief liberaal plekje is binnen de islamitische wereld, was Kidude er vanwege haar vrijgevochten leefstijl lange tijd een omstreden figuur. In haar jeugd was de tarab (Oost-Afrikaanse bruiloftsmuziek met vooral Egyptische maar ook Indiase invloeden) nog een puur Arabische aangelegenheid, totdat de zwarte zangeres Siti Bint Saad in de jaren twintig van de vorige eeuw uitgroeide tot een ster van wereldformaat en de jonge Kidude inspireerde om óók de muziek in te gaan.
Bi Kidude
Bi Kidude
Bi Kidude


Kidude was niet alleen de allereerste tarabzangeres die ongesluierd optrad, maar ze rookt en drinkt bovendien naar hartelust en spreekt zeer vrijmoedig over seks. ‘Hoe grijs je haar is maakt niet uit, zolang je apparaat het maar doet!’ verkondigt ze grijnzend in de film. Haar huidige cultstatus op het eiland bereikte ze pas enkele jaren geleden, toen tijdens een buitenlandse tournee van drie maanden het bericht werd verspreid dat ze zou zijn overleden. Bij haar terugkeer werd de doodgewaande zangeres vervolgens overladen met eerbetuigingen en sindsdien geldt ze als cultureel erfgoed nummer een.

Als om te maskeren dat Kidude niet meer zo zuiver intoneert als voorheen, speelde ook het vijfkoppige ensemble dat haar begeleid, de hele tijd enigszins vals. Bovendien was het klankbeeld een beetje kaal, omdat de aangekondigde accordeonist ontbrak. Naast de beide percussionisten stonden »d, qanun (citer) en viool er relatief alleen voor, zodat bij soli steeds een deel van de begeleiding wegviel.

Kidude zelf maakte aan het begin een enigszins verdwaasde indruk, maar raakte gaandeweg de voorstelling steeds meer op dreef. Vooral tijdens een opbeurend lied waarin steeds de woorden ‘Alibaba’ en ‘Pakistani’ werden herhaald, bleek ze niet alleen nog altijd flink uit te kunnen halen, maar waagde ze zich zelfs aan een heupwiegend schuifeldansje. Ook de vocale versierkunst van de tarab, met zijn kringelende melismen, bleek ze niet te hebben verleerd.

Tijdens de door een staande ovatie afgedwongen toegift liet Kidude zich niet meer zien. In plaats daarvan werd het publiek onthaald op een demonstratie van de dansvorm die in Zanzibar geldt als een soort seksuele voorlichting voor jonge meisjes. Percussioniste Fatma Juma liet haar formidabele achterwerk kronkelen, sidderen en schokken en wist zelfs iemand uit de zaal te verleiden tot een wulpse paringsdans.

Onderwerp: FESTIVAL, WERELDMUZIEK, JAZZ

Woensdag 29 November 2006 at 11:33 am

A Fula’s Calling

A Fula's Calling
A Fula's Calling
A Fula's Calling

Tekst en beeld van Ton Maas (klik voor vergroting)
Gezien op 19 november, Theater De Lieve Vrouw, Amersfoort.


Het lijkt inmiddels traditie dat het slotconcert van het Global Village Festival in Amersfoort tevens de aftrap is van een nieuw project in het kader van de ‘Music: World Series’ (MWS), waarbij jazzmusici samenwerken met muzikanten uit andere culturen. De première van A Fula’s Calling, zondagmiddag in Theater De Lieve Vrouw, vormde het onbetwiste hoogtepunt in die reeks tot dusver.

Qua bezetting hebben de projecten uit de MWS wel vaker een hoog rariteitenkabinetgehalte, maar ook in dat opzicht spande A Fula’s Calling de kroon. Behalve de Duitse fluitist Mark Alban Lotz, de Frans-Duitse gitarist Raphaël Vanoli, de Iraanse percussionist Afra Mussawisade, de Indiase tablaspeler Sandip Battacharya en de Senegalese zanger Omar Ka was vanwege de ‘Women Edition’ van het festival een speciale gast uitgenodigd: de Tibetaanse zangeres Namgyal Lhamo. Voor haar was deelname aan het project een grotere stap dan voor de andere musici, omdat ze zich nooit eerder zo nadrukkelijk aan muzikale grensoverschrijdingen had gewaagd. Een drietal liederen uit haar repertoire van Tibetaanse opera en volksmuziek werd op smaakvolle en toch avontuurlijke wijze voorzien van exogene klankkleuren, hetgeen de toegankelijkheid van de muziek aanzienlijk verhoogde.

A Fula's Calling
A Fula's Calling
A Fula's Calling


Ondanks de enorme geografische afstand tussen hun beider tradities kleefde er aan de vocale duetten Lhamo met Omar Ka niets gekunstelds. Bovendien bleek de Tibetaanse bepaald niet wars van een beetje swing. Toen de band een liefdeslied van haar op pittige wijze onder handen nam, stond ze heupwiegend en ‘finger snapping’ achter haar microfoon te glunderen.

In contrast met de omvang van zijn indrukwekkende arsenaal fluitachtigen, waaronder de Indiase bansuri en een enorme contrabasfluit van pvc-afvoerpijp, stelde voorman Lotz zich bescheiden en vooral dienend op, hoewel hij af en toe even spetterde met acrobatische staaltjes van meertonigheid, door stem en blaastechniek te combineren.

Hoewel Omar Ka als zanger minder veelzijdig is dan zijn landgenoot Mola Sylla “ die aan eerdere edities van de MWS deelnam “ wist hij gaandeweg de voorstelling steeds meer te overtuigen. Zijn typisch West-Afrikaanse gitaarspel, hoog en twinkelend, mengde fraai met de traditionele Tibetaanse luit van Lhamo.
Toch was vooral één muzikant verantwoordelijk voor het amalgaam dat de voorstelling zo bijzonder maakte: gitarist Vanoli. Gezeten op een krukje pleegde hij met zijn elektrische gitaar plus effectpedalen telkens weer verrassende melodische interventies en harmonische oplossingen. Steeds als je als luisteraar verbaasd afvroeg waar déze wonderlijke klanken nu weer vandaan kwamen, bleek hij de leverancier.

Nog te zien in Rotterdam (30 nov.), Utrecht (2 dec.), Den Haag (6 dec.) en Amsterdam (7 dec.).

Theater Lieve Vrouw - website

Onderwerp: JAZZ, MUZIEK, POP-ROCK, WERELDMUZIEK

Zaterdag 25 November 2006 at 2:42 pm

Global Village Festival - Global Women

Global Women - Amina Figarova
Global Women
Global Women - Corrie van Binsbergen

foto's van Hans Speekenbrink (klik voor groter)

Al eerder verscheen een artikel over het Global Village Festival 2006, de Women Edition, dat in Theater Lieve Vrouw in Amersfoort werd gehouden vorig weekend. Dit gelegenheidssextet, dat zich heel toepasselijk Global Woman noemt, bestaat uit Denise Jannah (zang), Amina Figarova (piano), Corrie van Binsbergen (gitaar), Ellister van der Molen (trompet), Sandra Sahupala (percussie) en Mick Paauwe (babybas). 

Global Women - Denise Jannah
Sandra Sahupala
Global Women - Ellister van der Molen

Global Women
Global Women - Mick Paauwe
Global Women met 'Lieve Vrouw Vrouwen'




Corrie van Binsbergen - website
Amina Figarova - website
Denise Jannah - website
Ellister van der Molen - website
Mick Paauwe - website
Sandra Sahupala - popinstituut

Theater Lieve Vrouw - website