Onderwerp: TONEEL

Woensdag 29 November 2006 at 12:02 am

Oresteia “ Tragedie van de wraak

Oresteia
Oresteia
Oresteia

Door Aukje met foto's van Phile Deprez (klik voor groter).
Gezien op 27 november Stadsschouwburg Amsterdam


De eerste vijf rijen in de zaal zijn verstopt onder een houten vloer, met daarop een glazen huis met open bovenkant. Over de middelste stoelen van alle rijen in de zaal een loopplank, die vooral gebruikt wordt door de godin van de wijsheid en het respect, Athena en door de god van de orakels, Apollo. Het publiek zit aan weerszijden van de loopplank en óp het podium, waar een tribune is gebouwd, zodat het elkaar in de ogen kan kijken.
In het glazen huis liggen Orestes, zijn vader Agamemnon, zijn moeder Klytaimestra, zijn zus Iphigeneia, zijn vaders neef Aigisthos en zijn vaders minnares Kassandra, languit op de grond. Athena en Apollo kijken toe.

Het begin van de Griekse tragedie ‘Oresteia’, een trilogie, is een introductie van de karakters en het verhaal. In de zaal veel scholieren, die vermoedelijk op het gymnasium Grieks volgen en waarschijnlijk vaker met dit lastige bijltje hebben gehakt. Want niet alleen is het onthouden van alle Griekse namen een hele klus, ook het begrijpen en het volgen van de tekst vergt veel concentratie van de toeschouwer. Maar na de introductie weten we wie wie is en kunnen daardoor het verhaal beter volgen. Het eerste deel van de trilogie, ‘Agamemnon’, laat zien hoe de koning van Argod, Agamemnon (Pierre Bokma), zijn bloedeigen dochter Iphigenia (Elsie de Brauw) offert aan godin Artemis in ruil voor een gunstige wind om uit te varen voor de Trojaanse oorlog. Als Agamemnon na tien jaar terugkeert samen met zijn minnares Kassandra (Betty Schuurman), wreekt Klytaimestra (Marieke Heebink) de dood van haar dochter met het doden van haar man en diens minnares.

Oresteia
Oresteia
Oresteia


Alsof ze erbij horen, betreden technici met ladders, boren en ander gereedschap de speelvloer. De acteurs staan nog op het toneel, helemaal ­n hun rol, maar begrijpen het teken en verdwijnen. Het glazen huis wordt afgebroken terwijl het publiek de zaal verlaat. Omdat het een lange avond gaat worden, kan het publiek in de rotonde een keuze maken uit het speciale menu Oresteia: tomatensoep, runderstoofschotel of tarte tatin. Goedkoop is het niet, wél lekker.

Veel tijd om te eten is er niet. Het tweede gedeelte van de trilogie, ‘Dodenoffer’ begint al snel. Als we de zaal betreden legt een technisch medewerker de laatste hand aan Pierre Bokma, die is ingesmeerd met klei. De berg klei waarin hij zit stelt het graf van Agamemnon voor.

Als Orestes het graf van zijn vader bezoekt en een haarlok achterlaat, herkent zijn zus Elektra (Halina Reijn) hem. God Apollo (Han Kerckhoffs) geeft Orestes opdracht zijn vader te wreken. Orestes’ vriend Pylades (Eelco Smits) en Elektra moedigen hem aan, waarop hij niet alleen zijn eigen moeder doodt, maar ook Aigisthos (Hans Kesting) waar ze na de dood van Agamemnon mee is getrouwd.

In het laatste deel van de trilogie, ‘Ontzagbare Godinnen’, staat Orestes terecht voor zijn daden nadat hij door Wraakgodinnen (Elsie de Brauw en Marieke Heebink) is achtervolgd, waardoor hij de hulp heeft ingeroepen van godin Athena (Chris Nietvelt). Zij wil het bloedvergieten stoppen en spreekt hem daarom vrij, ook omdat zij niet is gebaard en niet weet hoe het is om een moeder te hebben. Een echte mannenwereld dus.
De speelvloer is in dit derde deel niet alleen bezaaid met klei, maar ook met water, als teken van natuur. De Wraakgodinnen hebben hun lichaam besmeerd met dit mengsel, en kronkelen om elkaars lichaam heen als waren ze aan het modderworstelen. Alleen vechten ze s ¡men tegen de rechtspraak en niet tegen elk ¡ ¡r.

Oresteia
Oresteia
Oresteia


Oresteia is de tweede voorstelling van Toneelgroep Amsterdam en NT Gent en bezit een cast waar je u tegen zegt, waardoor de verwachtingen hooggespannen zijn. Onder supervisie van regisseur Johan Simons maken ze het waar: ze kunnen de moeilijke teksten overtuigend brengen en wéten welk verhaal ze vertellen. Maar een Griekse tragedie uit 457 v. Chr. uitvoeren dat geldt als beginpunt van onze geschiedenis blijkt nog niet zo makkelijk, ondanks de goed acterende cast, de simpele maar bijzondere theatrale setting en de goede vertaling. Ook de onderwerpen van de tragedie komen in onze moderne tijd voor: eerwraak en het afschuiven van verantwoordelijkheid.

Maar het vier uur durende stuk (inclusief twee pauzes) is geenszins makkelijk en vergt veel van de bezoeker. Veel lof overigens voor Pierre Bokma, die een groot deel van de voorstelling stil moet zitten of liggen en Aus Greidanus jr, die een geweldige hoofdrol neerzet. Desonkdanks is het stuk is geen aanrader, maar de gehele cast neemt na de voorstelling wel zeer terecht een staande ovatie in ontvangst.

Toneelgroep Amsterdam - website
NT Gent - website

Onderwerp: JEUGD, LOCATIETHEATER, TONEEL

Dinsdag 31 Oktober 2006 at 4:43 pm

Première 'Alleen voor grote mensen' van Bonte Hond

Alleen voor grote mensen
Alleen voor grote mensen
Alleen voor grote mensen

foto's van Hans Speekenbrink (klik voor vergroting)

Alleen voor grote mensen
Alleen voor grote mensen
Alleen voor grote mensen
Alleen voor grote mensen
Alleen voor grote mensen
Alleen voor grote mensen

BonteHond - website
Golden Palace - website

Meer foto's van de voorstelling zijn hier te bekijken.

Onderwerp: TONEEL

Maandag 30 Oktober 2006 at 10:38 pm

Othello “ manipulatie en naïviteit op zijn best

Othello (foto Ben van Duin)
Othello (foto Ben van Duin)
Othello (foto Ben van Duin)

Door Carol Greenshields met foto's van Ben van Duin (klik voor vergroting)

Bij het binnenlopen van de schouwberg in Den Haag zijn mijn eerste gedachten “wow” wat een indrukwekkend podium; stapels scheepscontainers vormen de achtergrond waarvan wij alleen de achterkant zien met het glimmende hang- en sluitwerk van de dichte deuren. Met de verduistering van de zaal komt de Moorse edelman Othello het podium op, zijn gezicht bedekt door een laag zwarte verf die hij er vervolgens afhaalt terwijl zijn lichaam 360 graden draait en hij kijkt in de spiegel vastgeklampt in zijn linker hand. De rest van de cast staat erbij in kledij dat iets weg heeft van een tweedehands kledingshow van zeer uiteenlopende kwaliteit. Annette Speelt is de toneelgroep die vanavond samen met regisseur Johan Doesburg deze voorstelling van Othello neerzet. Michel Sluysmans opent in de geniepige en manipulerende rol van Jago; hij doet het perfect, van begin tot einde. Vincent Linthorst als Roderigo is geweldig in zijn naïviteit en gevoeligheid voor de manipulaties van Jago, en luistert aandachtig naar elk duister plot om de mooie Desdemona voor zichzelf te winnen en haar weg te halen bij Othello. Jagos jaloerse houding ten opzichte van de loyale Cassio (Pieter van der Sman) die boven hem gekozen wordt tot luitenant, kent geen grenzen. Vanaf het moment dat Othello op oorlogspad gaat begint Jago met het plannen van zijn wraak om de liefde tussen Othello en Desdemona te bederven en hem in diskrediet te brengen onder zijn kennissen. Anniek Pheifer speelt een prachtige, oprechte en gepassioneerde Desdemona, die het helemaal prima vindt om stiekem te trouwen met de donkere Othello.

Othello (foto Ben van Duin)
Othello (foto Ben van Duin)
Othello (foto Ben van Duin)


Thijs Römer weet een sterke, gepassioneerde en vooral verwarde Othello levendig te spelen. Ondanks zijn betoverende liefde voor Desdemona vertrouwt hij iets te veel op Jago, die hij ziet als de meest eerlijke man op aarde. Het werkt perfect en zelfs de posturen van de twee mannen helpt het beeld te projecteren van hun karakters. Pauline Griedanus speelt een verwarde en naïeve Emilia, een ietwat zwakke rol die niet overtuigend overkomt. De slotscène is met zo veel passie gespeeld dat de vonken er vanaf vliegen, het moment suprème wanneer Othello Desdemona, bijna met tederheid wurgt, is zo indrukwekkend dat je gefixeerd bent, de hele tijd wensend dat Emilia de waarheid gaat spreken, Othello van zijn ingetuinde jaloerse gedachten te ontdoen maar tevergeefs, sterft Desdemona en je voelt het hart van Othello ook sterven. Machtig.

De gehele cast is bijzonder goed op elkaar ingespeeld, en dat doet tijdens de lange zit helemaal de tijd vergeten. Afleidend van de acteurs en dit prachtige stuk, Othello was de kleding; dusdanig gerafeld van Jago en Othello dat je ze beiden een nieuwe pak aan wilt schaffen. Helaas hebben de verschillende typen kleding geen toegevoegde waarde en leiden alleen maar af omdat ze zo opvallen; en wiens idee het was om een camera op de podium te zetten, die af en toe door de cast bediend werd heeft niet echt nagedacht over het beeld dat daarmee gecreëerd werd “ zeer afleidend. Ook jammer is de typische Nederlandse behoefte om de vrouwelijk rollen een lingerie show te laten doen. Niet echt nodig en nogmaals leidt het af van de echte talenten die er daadwerkelijk op deze podium staan. Het idee om Othello een modern jasje aan te doen is niet gelukt Maar gelukkig redden de acteurs de avond en Shakespeares prachtige stuk.

Nationale Toneel - website
Annette Speelt - website

Onderwerp: TONEEL

Maandag 23 Oktober 2006 at 11:27 am

Vaders! - een avond zorgeloos vermaak

Vaders! - foto Marco Borggreve
Vaders! - foto Marco Borggreve
Vaders! - foto Marco Borggreve

Door Lana de Wit met foto's van Marco Borggreve en Lana de Wit. Klik de foto's
voor vergroting. Gezien op de première op 21 oktober in Leiden.


Als schrijver van komedietoneelstukken is Haye van der Heyden ijzersterk. Dat bleek maar weer bij de première van zijn nieuwste stuk Vaders, zaterdag in de Leidse Schouwburg. Door een opeenstapeling van strakke dialogen met ongelooflijk adremme antwoorden krijgt hij de toeschouwers aan het lachen. Zeker niet onbelangrijk daarbij is het sterke spel van acteurs Hymke de Vries, René van Zinnicq Bergmann, Nienke Römer en Piet Römer.

Een mix van diverse persoonlijkheden en een wirwar van complexe relaties krijgt het publiek in Vaders voorgeschoteld. Een vader die zijn laatste dagen bij zijn zoon en vrouw komt slijten, een stel dat een open relatie heeft waarbij de man Daniël een affaire met jonge speelse studente heeft maar ziekelijk jaloers wordt als zij er - net als hij - ook een vrije moraal op na houdt. Dit alles moet natuurlijk wel tot hilarische taferelen leiden. Hilariteit die komt door de, vaak, droge opmerkingen van de personages. Als Anoek (Nienke Römer) zwanger blijkt van een Pool antwoordt Sjors (Piet Römer): “Ik dacht dat Polen zo handig waren!”
Vaders! - foto Marco Borggreve
Vaders! - foto Marco Borggreve
Vaders! - foto Marco Borggreve


Piet Römer moet oppassen dat hij als bekende acteur niet overheerst op het podium. Dat doet hij ook niet. Hij weet met subtiel en bescheiden spel een aandoenlijk personage neer te zetten, dat zowel de andere personages als het publiek voor zich weet te winnen. Een norsachtige personage gaat Römer, zoals we ook in Baantjer zien, goed af zonder zonder dat Sjors overigens te veel op De Cock gaat lijken. Ook de andere acteurs bewijzen hun acteurtalent en kunnen uitstekend met tekst en personages uit de voeten. Hymke de Vries ontvangt zelfs applaus als zij haar man, René van Zinnicq Bergmann, minutenlang uitfoetert. René van Zinnicq Bergmann is misschien iets minder geloofwaardig als klamboeverkoper, maar dat is bijzaak. Ook zijn spel staat als een huis. De vlinderachtige vrolijke Nienke Römer (de kleindochter van) zet een jonge en van het leven genietende studente neer.

Toch is er na de pauze even een dip. Het moordend hoge tempo van daarvoor, met veel opeenvolgende grappen, wordt niet gehaald. Met de eerder genoemde scheldtirade van Hymke de Vries wordt het publiek weer wakker geschud en weer bij de voorstelling betrokken.

Haye van der Heijden en partner (foto Lana de Wit)
Slotapplaus (foto Lana de Wit)
Nienke en Piet Römer


Erg goed is de vorm waarvoor is gekozen met de laconieke vertellende commentaren van de personages. Zij vertellen waar we ons bevinden en wat er staat te gebeuren. Het is een spel van personages met publiek waarbij de acteurs vanuit hun personages commentaar geven op hetgeen er komen gaat. Het simpele maar effectieve decor, een witte wand met daaruit verschillende wanden gesneden die rond kunnen draaien, is uitstekend gekozen. Het geeft het idee van een andere ruimte en legt de nadruk op de acteurs en hun spel.
De eindscene is tegen het randje van cliché maar toch heeft regisseur Wannie de Wijn een prima voorstelling afgeleverd. Goed voor een avond zorgeloos en schaamteloos vermaak!

Vaders! is tot eind maart te zien in theaters overal in Nederland. Kijk op de website voor de exacte speeldata en plaatsen en overige informatie.

Vaders! - website

Cast:
Piet Römer - Sjors
Nienke Römer - Anoek
Hymke de Vries - Lara
René van Zinnicq Bergmann - Daniel

Tekst - Haye van der Heyden
Regie - Wannie de Wijn

Onderwerp: TONEEL

Donderdag 28 September 2006 at 9:50 pm

Triple Bill deel 1: Liefde

Liefde is...
Liefde is...
Liefde is...

Door Lotte Huijing met foto's van Suver Nuver (klik voor groter)
Gezien 26 september Theater Kikker, Utrecht

Liefde is het eerste deel van een drieluik met de titel Triple Bill. De thema’s Hoop en Geloof komen dit seizoen in volgende voorstellingen aan bod.

Suver Nuver staat bekend om zijn fysieke, absurde en beeldende (mime)theater en deze kwalificaties zijn te herkennen in Triple Bill 1: Liefde. Deze voorstelling is een collage van wat de drie leden van Suver Nuver individueel willen laten zien over het thema liefde.
Peer van den Berg, Henk Zwart en Dette Glashouwer vormen samen Suver Nuver sinds hun afstuderen aan de Amsterdamse mimeopleiding. In hun voorstellingen willen ze het persoonlijke als inspiratiebron benutten. Misschien vloeit hieruit voort dat Suver Nuver de bezoeker zowel vooraf als de mogelijkheid wil geven om zelf bij te dragen aan de thema-avond. Voor aanvang in de foyer kun je je uitleven met graffiti over de liefde en aan het einde wacht een leuke verleiding. ‘Maar wat kan je over de liefde zeggen zonder te privé of pathetisch te worden?’ vragen ze zich hardop af. Het blijkt dat ze alledrie een geheel eigen invulling en vorm aan het begrip ‘liefde’ hebben gegeven. Peer van den Berg heeft gekozen voor een absurd ‘billenwezen’ dat hij allereerst als een rockheld laat headbangen. Het achterwerk van Van den Berg is getransformeerd door snor en pruik tot een bewegend figuur met passende gebaren. Deze vormgeving is hilarisch en er wordt hard gelachen in de zaal. Later komt het wezen opnieuw naar voren en ditmaal houdt het een vurig betoog dat doet denken aan de ‘tame the cunt’ tirade van het personage van Tom Cruise uit de film Magnolia. Doordat je zo geboeid naar de menselijkheid van de opgetuigde billen zit te kijken, is het moeilijk om je aandacht bij de tekst te houden.

Liefde is...
Liefde is...
Liefde is...


Na een changement is het de beurt aan het tweede lid van het gezelschap. Henk Zwart kiest ervoor om het thema liefde te behandelen aan de hand van het levenslied. Hij brengt met Ewout Eggink verschillende bekende en minder bekende smartlappen ten gehore. Hoewel de nummers goed uitgevoerd worden, weten ze nergens echt te raken. Ze worden met enige afstand en gestileerd gebracht. Deze knipoog maakt het onmogelijk om volledig mee te gaan in de dramatiek en muziek van de Nederlandstalige liederen.

Tot slot beschrijft Dette de driehoeksverhoudingen in haar leven op een heel kwetsbare manier. Je kijkt naar haar onderbenen gestoken in zwarte pornolaarzen terwijl ze verder verhuld wordt door een scherm. Ze spreekt in een microfoon over haar ervaringen met trio’s. Naarmate de solo vordert, krijg je meer van haar te zien en later worden er opnames van een oude vrouw op het scherm geprojecteerd. Het geheel is intiem. Het spel is integer, de vormgeving simpel en mooi, maar de inhoud blijft redelijk raadselachtig.

Overeenkomsten in de delen zijn dat ze alle op het publiek gericht zijn en dat ze eenvoudig en toch betekenisvol lijken, hoewel deze betekenissen nergens echt duidelijk worden. Het geheel heeft nieuwsgierig gemaakt naar de invullingen van de andere thema’s. Die bieden een nieuwe kans om je te richten op de inhoud en zo de overvleugeling door de boeiende vormgeving te temperen.
Een avond waarbij je van gierende waanzin via zwierig meedeinen komt tot verstilde sereniteit. Elk stuk heeft zijn eigen kwaliteit maar allemaal zijn ze eigenlijk vreemd; en laat dat nou net zijn wat Suver Nuver betekent als je het vanuit het Fries vertaalt.

Meer over Liefde en de twee andere delen van Triple Bill vind je op de website.

Suver Nuver - website